Okul Öncesi Eğitim Neden Gerekli?
NEDEN OKUL ÖNCESİ EĞİTİM?
Çünkü,
3 yaşına kadar bir çocuğun
beyni bir yetişkinden 2,5
kat fazla çalışır, 6 yaşına
kadar bir profesörden 2 kat
hızlıdır (Rethinking the
brain 1997). Yapılan tüm
uluslararası araştırmalar ve
uygulanan testler
göstermektedir ki 0-6 yaş
grubunda, gelişim düzeyinde
okul öncesi eğitimi almış
çocukların, akademik
programlarda eğitim almış
olanlara göre 1. sınıf
başarı düzeyleri daha
yüksektir ve okuma yazmaya
daha hızlı geçmektedirler.12
yaşında IQ değerleri 5 puan
daha yüksektir, 15 yaşında
yetenek sınavlarında % 90
-100 arası başarı sağlarlar.
% 65’i liseyi, % 45’i
üniversiteyi sorunsuz
kazanır ve bitirir. Yetişkin
olduklarında dış dünyayla
kolay ve sağlıklı iletişim
kuran, sosyal insanlar
olurlar.
BİR OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMUNU SEÇERKEN;
1. ÖN BİLGİ TOPLANMASI
Telefonla, yaş grupları, çalışma saatleri, tatiller, ruhsat, servis ve adres bilgilerini alın. Ancak, randevulu ya da akşam ve hafta sonu ziyaretlerinden kaçının.İlk ziyaretinizi, yanınızda çocuğunuz olmadan ve sabah saatlerinde gerçekleştirin. Çocuğunuzu ancak karar verdikten sonra götürün.Evinize olabildiğince yakın yuvaları tercih edin. Serviste geçireceği sürenin 15-30 dakika arasında olmasına dikkat edin. 0-2 yaş döneminde servis kullanmayın.
2. DIŞ MEKAN
İlk görünüşün temiz ve bakımlı, genel sağlık kurallarına uygun (sınıf ve bahçe, eşya ile oyuncaklarının, çocuk yaş ve boylarına uyumlu) olması beklenir. Bahçenin güvenilir ve kontrol altında olması gerekmektedir.
3. BİNANIN GENEL KOŞULLARI
Binada
yangın merdiveni,
söndürücüler ve alarm
sistemi
bulunmalıdır.Çocukların
ortak kullanım alanı olan
tuvaletler, temiz ve hijyen
kurallarına uygun olmalı,
sıvı sabun ve kağıt havlu
kullanılmalıdır.Mutfağın
temiz, düzenli ve sağlık
kurallarına uygun olması
beklenmelidir.
4. YÖNETİCİ
VE PERSONEL BİLGİLERİ
Yönetici:
Yöneticinin eğitimini ve
mesleki tecrübelerini sorun.
Üniversitelerin okul öncesi
çocuk gelişimi ve eğitimi,
sosyal hizmet uzmanlığı,
çocuk psikolojisi ve
pedagoji bölümlerinden
birisinden mezun olmaları
gerekmektedir. Ruhsat:
Kurumun ruhsatı (Sosyal
Hizmetler Müdürlüğü ya da
Milli Eğitim Müdürlüğü’nden
alınan yasal çalışma
belgesi) olup olmadığını
kontrol edin.
Görebileceğiniz bir yerde
asılı değilse görmek
isteyin. Grup Sorumlusu
(Öğretmen): Bu kişilerin
okul öncesi çocuk gelişimi
eğitmenliği (meslek lisesi
ya da 2 yıllık yüksek okul)
mezunu olmaları
gerekmektedir.
5. İÇ MEKANLAR
İlk etkide, kendinize ve duyularınıza güvenin. Neşeli sesleri, güzel kokan, aydınlık, tertipli ve sıcak bir ortamı hedefleyin.İç ortamlarda, çocuğunuzun gelişimini destekleyecek yeterli sayıda araç-gereç olmalı, bunlar çocuğunuzla aynı mekan (sınıf) içerisinde ve istediğinde ulaşabileceği konumda bulunmalıdır.Sınıf içerisinde, oyunlar ve aktiviteler için tanımlı, ayrılmış bölümler olmalıdır. Bunlar, kitaplık, el becerisi (manipülasyon), bloklar, fen, sanat, hayal (sosyo-drama, evcilik), su-kum çalışması bölümleridir.Araç-gereçlerin çocuk sayısına yeterli, gelişim düzeyine uygun, bakımlı (temiz, kırıksız, eksiksiz) ve düzenli olmasına dikkat edin. (Çocuklar o anda oynadığı için mekandaki dağınıklık önemsenmemelidir.)Çocukların kişisel eşyaları için ayrılmış ve etiketli dolapları olmalıdır.
6. ÖĞRETMEN / ÇOCUK ORANI
Araştırmalar, öğretmen, çocuk oranının ve grup büyüklüklerinin çocuk gelişimine önemli etkisi olduğunu kanıtlamıştır.Uluslararası standartlara göre bu oranlar: 24-36 ay 1 öğretmen / 5- 7 çocuk 3 yaş 1 öğretmen / 7-10 çocuk 4-5 yaş 1 öğretmen / 8-10 çocuk 6 yaş 1 öğretmen / 10-12 çocuk biçimindedir. Daha fazla sayılarda çocuk olması durumunda bir yardımcı öğretmen ya da 2. bir grup sorumlusu ile çalışılması uygundur. 0-2 yaş grubunda bulunan çocukların, diğer yaş grupları ile karma yapılmaması gerekmektedir.
7. İŞLEYİŞ
Kurumun bir felsefesi ve
uyguladığı yazılı bir
sistemi olması
gerekmektedir. Bu felsefenin
sizin görüş ve
beklentilerinize uygunluğu
önemlidir.Kurumun kapısı
size sürekli açık olmalıdır.
Kendinizin ve çocuğunuzun
gereksinimleri
doğrultusunda, her zaman
kurumu, sınıfı ziyaret
edebilmelisiniz ve bu
belirli gün ve saatlerle
sınırlandırılmış
olmamalıdır. 0-6 yaş
grubunun öğrenme sistemi,
somut, aktif, keşfe ve
deneye dayalıdır. Akademik
ve çocukları zorlayacak
yaklaşımlardan ve
beklentilerden
kaçınılmalıdır.Günlük plan,
çocukların, küçük kas-büyük
kas, zihinsel, bilişsel ve
sosyal gelişimine ait
çalışmaların tümünü birden
ve dengeli olarak
içermelidir.Çocuklara günlük
işleyişte bireysel
davranabilme ortamı mutlaka
sağlanmalı ve tüm
aktiviteler için seçme hakkı
tanınmalıdır. Çocukların
sosyal yaşam biçimlerinin ve
toplumsal kurallarının
oluşabilmesi-gelişebilmesi
için, pozitif ve
destekleyici davranılmalı,
kırıcı, örseleyici
davranışlardan
kaçınılmalıdır.
8. EĞİTİM PLANI (MÜFREDAT)
Eğitim planı,
çocukların bireysel
gelişimleri, ilgi alanları
ve gereksinimleri gözönüne
alınarak hazırlanmış, çocuk
gelişimi ilkelerine ve
öğrenme biçimlerine bağlı,
yazılı metinlerin
işleyişinden oluşmalıdır.
Öğrenme ortamı ve
aktiviteler, bu programın
felsefesine ve hedeflerine
uygun olarak
düzenlenmelidir.
Öğretmenler, çocukları
izleyerek, gözlemleyerek
-kesinlikle test
yöntemlerine başvurmaksızın-
her bir çocuk için amaca
ulaşılıp ulaşılmadığını
değerlendirirler.Bu
değerlendirmelerin
sonuçlarını aileler ile
paylaşırlar.
9. BESLENME
Yemek listeleri, düzenli
beslenme ilkelerine uygun ve
yeterli miktarda olmalı, her
ay ailelere gönderilmelidir.
Yemek masaları, sandalyeleri
ve diğer ekipmanlar
çocukların yaş ve boylarına,
özelliklerine uygun
olmalıdır.Yemek saatlerinin
bir sosyalleşme süreci
olduğu düşünülerek, en az
bir yetişkin çocuklarla aynı
masayı paylaşmalıdır.
10. İLETİŞİM
Öğretmen - Çocuk İletişimi:
Öğretmenler çocuklarla
iletişim kurarken göz
seviyesinde bulunmalı,
konuşma biçimleri sıcak ve
sevecen olmalıdır.
Öğretmenler çocukların
gereksinimlerini anında
yanıtlamalı, çocukların
sınıf içi davranışlarında
rahat, canlı ve neşeli
oldukları gözlenmelidir.
Öğretmen - Veli
İletişimi:
Öğretmenler, günlük olarak
çocukların beslenme ve
sağlık konularında, fiziksel
ve ruhsal değişikliklerinde
ailelere sözlü veya yazılı
olarak bilgi
aktarmalıdırlar. Ayrıca
periyodik değerlendirme
yapılarak, aileye gelişim
düzeyi aktarılmalıdır.
Kurum - Veli İletişimi:
Okul ve aile işbirliği
içerisinde, çocuğun
gelişimini olumlu yönde
desteklemeli, yaşanan
problemlerde birlikte çözüm
üretebilmelidirler. Aileler,
eğitim planı, işleyiş,
program ve çocukları
etkileyebilecek
değişikliklerden kurum
tarafından düzenli haberdar
edilmelidirler.
11. FİYATLANDIRMA
Uygulanan fiyatı, geçerlilik süresini, ödeme koşullarını ve tahmini artış oranını öğrenin. Fiyatı tek başına bir özellik olarak değil, uygulanan sistemle birlikte değerlendirin ve arayışlarınızda bu dengeyi gözden kaçırmayın.
ÇOCUĞUM HAZIR MI?
Çocuğun okul öncesi eğitim kurumuna başlamasını belirleyen standart bir yaş yoktur. Sizin gereksinimleriniz ve çocuğunuzun fiziksel, psikolojik özellikleri göz önüne alınarak uygun dönem belirlenmelidir. 2. yaşla birlikte başlayan anneden ayrılma süreci, tuvalet eğitimi, kendi gereksinimlerini karşılama ve bunları ifade edebilme becerisi sizin için bir referans teşkil edebilir. Sizin, çocuğunuzun evde geçirdiği sürenin verimsiz ve yetersiz olduğunu hissetmeniz ya da kendisinin oyun, arkadaş gibi isteklerini dile getirmesi de önemli bir etkendir.
UYUM SÜRECİNİ YAŞARKEN...
Çocuğunuzda neleri gözlemleyebilirsiniz? Çocuğunuzun yuva yaşantısına geçişini izlerken, kendinizin okula, iş yaşantısına, araba kullanmaya vb. ilk başladığınız günleri düşünün. Uyum sürecinin çok hızlı ve başarılı olmasını beklemeyin. Çocuğun yaşı ve yapısına bağlı olarak bu süre 4-6 hafta arasında, hatta bazen daha uzun bir zaman alabilir. Bu süreç içerisinde, ağlama, karın-baş ağrıları, kusma, alta kaçırma, genel isteksizlik görülebilir.
SİZE DÜŞEN NEDİR ?
Öncelikle kararlı olun ve
verdiğiniz karara inanın.
İlk günlerde çocuğunuzla
yuvada zaman geçirmeye
hazırlıklı olun. Çocuğunuza
dürüst davranın, gidiş
nedeninizi, dönüş zamanınızı
belirtin. Verdiğiniz söz ve
saatlere kesinlikle uyun.
Çocuğunuzdan vedalaşarak
ayrılın. Bunun çocuğunuzun
size olan güveni açısından
çok önemli olduğunu
unutmayın.Yuva yaşamının,
çocukların yaşantısının
doğal bir parçası olduğunu
O'na vurgulayın. Çocuğunuzun
günlük yaşantısını sizinle
paylaşmasını beklemeyin.
O'na örnek olarak zaman
içerisinde size aktarmasını
sağlayabilirsiniz. (Ben
bugün alışverişe gittim,
öğle yemeğinde salata yedim,
ya sen?) Çocuğunuzun
arkadaşlık ilişkilerine
doğrudan karışmayın. Çözüm
yolları önererek, örnekler
vererek yardımcı
olabilirsiniz. Uyum süreci
çok sancılı geçiyor ve/veya
çok uzuyorsa, bu durumun
çocuğunuzun kişiliğinden mi,
yoksa ortam, sistem ve
kişilerden mi
kaynaklandığını mutlaka
araştırın.
***Okul Öncesi Eğitimi Geliştirme Derneği'nden alınmıştır
Yorum